Het megaproces, dat zestig dagen heeft geduurd, heeft veel publieke belangstelling getrokken. Vooral op de dagen dat Holleeders zussen Astrid en Sonja een boekje over hem opendeden. Ik heb de zaak vanaf de zijlijn gevolgd. Dit soort omvangrijke processen hoort thuis bij mijn collega's van de crimeredactie, die er overigens een interessant boek over hebben geschreven: Moord, macht en angst: het proces Holleeder.
Hoewel ik me er aanvankelijk over verbaas waarom mensen voor deze uitspraak helemaal naar de rechtbank afreizen, snap ik het later toch iets beter. Dit is toch even wat anders dan thuis voor de buis - de NOS zendt het ook live uit - want op die beelden heb je geen zicht op Holleeder zelf. Op het beeldscherm in de rechtszaal zie je hem vanuit twee cameraposities op de rug, met aan beide zijden zijn advocaten. Ik denk dat we beter zicht op hem hebben dan veel mensen in de bunker.
In de zaal, waar uiteindelijk 35 geïnteresseerden een plekje hebben gevonden, is het muisstil. Af en toe fluisteren sommige aanwezigen even met elkaar, bijvoorbeeld op cruciale momenten als de rechter zegt dat de getuigenverklaringen van Holleeders zussen als betrouwbaar worden bestempeld. Ik bedenk me hoe zij zich vandaag moeten voelen.
De uitspraak duurt een uur en al gauw hebben we door welke kant het opgaat. 'De Neus' lijkt zenuwachtig, ongedurig. Terwijl hij hoort hoe de rechter zijn lot uitspreekt, wipt hij steeds naar achteren op zijn stoel en draait hij met zijn bril tussen zijn vingers.
Als na afloop van de uitspraak de aanwezigen in de bunker applaudiseren en Holleeder zich als een speer naar hen omdraait, klinkt er wat gelach om zijn reactie in de zaal. Een man die naast me zit, blijkt docent Grieks en Latijn. Hij volgt de zaak om zijn leerlingen bij de les te houden. "Als ik hierover vertel, zijn ze gelijk alert." De docent wil bij hen het romantische beeld dat volgens hem om zulke grote criminelen heen hangt, doorbreken. "Ik wil ze vooral leren: ga niet het criminele pad op."
Ook vindt hij het interessant zich te verplaatsen in de positie van de rechter, iets dat ik herken. Het gebeurt geregeld dat ik na het horen van het verhaal van advocaten en het OM denk: blij dat ik niet op de stoel van de rechter zit.
Een vrouw vertelt me als we buiten de zaal staan dat ze Holleeder nog kent van vroeger uit de Jordaan. Het is een ietwat onsamenhangend verhaal, waarbij ze beweert dat ze nog bij hem heeft schoongemaakt in de tijd dat hij de ontvoering van Freddy Heineken voorbereidde. Ik twijfel een beetje aan de betrouwbaarheid hiervan, aangezien ze me wat warrig overkomt en neem het voor de zekerheid maar niet mee in mijn nieuwsbericht. Ze is verbaasd over het vonnis. "Ik had niet verwacht dat hij zijn vriend Cor van Hout zou vermoorden."
Overigens is de zaak met deze uitspraak nog niet afgedaan. Zoals de bode van de rechtbank al voorspelde toen ik me bij binnenkomst meldde: er komt natuurlijk nog een hoger beroep. 's Lands meest roemruchte crimineel blijft de gemoederen dus nog wel even bezighouden.
Check hieronder nog de handgeschreven reactie van Holleeder, die zijn advocaat Sander Janssen via Twitter heeft verspreid.
